
Cuốn sách này ra đời từ một niềm tin đơn giản: một luật sư M&A giỏi không được tạo ra từ việc đọc điều khoản, mà từ việc hiểu vì sao mỗi điều khoản tồn tại. Quá nhiều tài liệu về SPA (Share Purchase Agreement) chỉ liệt kê và định nghĩa. Chúng tôi muốn làm khác: dẫn người đọc sống qua một thương vụ, dừng lại ở từng điều khoản để thấy bên bán sẽ viết thế nào, bên mua phản ứng ra sao, và đâu là điểm cân bằng mà thị trường coi là sòng phẳng.
SPA (Share Purchase Agreement) là một trong những hợp đồng quan trọng nhất của mọi thương vụ M&A. Tuy nhiên, với nhiều luật sư trẻ hay doanh nghiệp lần đầu tham gia mua bán, sáp nhập, việc đọc và hiểu một bản SPA hoàn chỉnh luôn là thách thức.
Ấn phẩm "SPA từ A đến Z" do Herman, Henry & Dominic biên soạn được xây dựng như một cuốn sổ tay thực chiến, giúp người đọc từng bước tiếp cận toàn bộ quy trình của một giao dịch M&A theo thông lệ quốc tế. Không chỉ giải thích cấu trúc hợp đồng, tài liệu còn hướng dẫn cách tư duy về phân bổ rủi ro và đàm phán để đưa thương vụ đến thành công.
SPA (Share Purchase Agreement) hay Hợp đồng Mua bán Cổ phần là văn bản pháp lý ghi nhận toàn bộ quyền và nghĩa vụ giữa bên mua và bên bán trong một giao dịch chuyển nhượng cổ phần.
Một bản SPA không đơn thuần quy định giá mua hay thời điểm thanh toán, mà còn xử lý hàng loạt vấn đề quan trọng như:
Đây là tài liệu quyết định cách các bên phân chia rủi ro trong suốt vòng đời của thương vụ.
Khác với nhiều giáo trình thiên về lý thuyết, "SPA từ A đến Z" được biên soạn theo đúng trình tự của một giao dịch M&A thực tế.
Người đọc sẽ lần lượt đi qua:
Thông qua dự án giả định mang tên Hải Đăng, cuốn sách mô phỏng toàn bộ quá trình mà một luật sư M&A thường gặp khi tham gia một thương vụ thực tế.
Một trong những điểm nổi bật nhất của cuốn sách là cách tiếp cận rất thực tế.
Trong một thương vụ M&A, quá trình Due Diligence luôn phát hiện nhiều rủi ro như:
Thay vì chỉ dừng ở việc nhận diện rủi ro, tài liệu hướng dẫn người đọc cách chuyển các rủi ro đó thành những cơ chế pháp lý cụ thể trong SPA như:
Đây là các cam kết của bên bán về tình trạng doanh nghiệp tại thời điểm chuyển nhượng.
Nếu thông tin được cam kết không đúng sự thật, bên mua có thể yêu cầu bồi thường theo quy định của hợp đồng.
Khác với Warranty, Indemnity được thiết kế để xử lý những rủi ro đã được xác định trước.
Ví dụ:
Indemnity giúp chuyển trực tiếp trách nhiệm tài chính sang bên bán nếu rủi ro xảy ra.
Đây là những điều kiện phải được đáp ứng trước khi giao dịch hoàn tất.
Ví dụ:
Nhờ đó, bên mua không phải tiếp nhận doanh nghiệp khi các điều kiện quan trọng chưa được đáp ứng.
Không chỉ phân tích hợp đồng, tài liệu còn giúp người đọc hiểu được tư duy của từng bên trong một giao dịch M&A.
Bên mua luôn mong muốn:
Trong khi đó, bên bán sẽ tìm cách:
Việc hiểu được lợi ích của cả hai bên giúp luật sư xây dựng phương án đàm phán cân bằng thay vì chỉ bảo vệ tuyệt đối một phía.
Một điểm cần lưu ý là cuốn sách không được xây dựng theo pháp luật Việt Nam hay bất kỳ hệ thống pháp luật cụ thể nào.
Toàn bộ nội dung tập trung vào:
Đây là các thông lệ phổ biến trong các thương vụ quốc tế, giúp luật sư làm quen với cách hành nghề trên các bàn đàm phán xuyên biên giới.
Khi áp dụng vào từng quốc gia, bao gồm Việt Nam, các điều khoản vẫn cần được điều chỉnh để phù hợp với quy định pháp luật về đầu tư, cạnh tranh, thuế, lao động và các quy định bắt buộc khác.
Thay vì dịch hoàn toàn sang tiếng Việt, cuốn sách chủ động giữ nguyên nhiều thuật ngữ pháp lý như:
Đây đều là các thuật ngữ được sử dụng phổ biến trong các thương vụ M&A quốc tế. Việc giữ nguyên tiếng Anh giúp người đọc dễ dàng làm việc với hợp đồng thực tế mà không bị mất đi sắc thái pháp lý của từng khái niệm.
"SPA từ A đến Z" phù hợp với nhiều nhóm độc giả, bao gồm:
Ngay cả những người chưa từng tham gia một thương vụ cũng có thể theo dõi nhờ cách trình bày theo từng bước và các ví dụ minh họa được đơn giản hóa.
Để tránh hiểu sai mục đích của tài liệu, nhóm tác giả đưa ra bốn lưu ý quan trọng:
Bên cạnh đó, nhóm tác giả cũng khẳng định đây không phải tài liệu tư vấn pháp lý và không tạo lập quan hệ luật sư – khách hàng. Mọi giao dịch thực tế đều cần được rà soát bởi luật sư có thẩm quyền theo hệ thống pháp luật áp dụng.
Đối với bất kỳ ai muốn theo đuổi lĩnh vực M&A, việc hiểu SPA (Share Purchase Agreement) là nền tảng không thể thiếu. "SPA từ A đến Z" không chỉ giúp người đọc làm quen với cấu trúc của một hợp đồng mua bán cổ phần, mà còn rèn luyện tư duy phân bổ rủi ro, kỹ năng đàm phán và cách vận dụng các thông lệ quốc tế trong giao dịch.
Đây là một tài liệu thực hành giá trị dành cho luật sư trẻ, chuyên viên pháp chế, nhà đầu tư và doanh nghiệp đang tìm hiểu về M&A, đồng thời là bước khởi đầu hữu ích để tiếp cận các thương vụ mua bán và sáp nhập theo chuẩn mực quốc tế.